Feit of fabel? ‘Burgemeesters kunnen de lokale vastgoedmarkt op z’n kop zetten’
Geschreven door Dynamis Redactie op 18 februari 2026‘Hoe Zohran Mamdani de vastgoedmarkt van New York op z’n kop zet’, kopte Vastgoedmarkt eerder deze maand. De nieuwe burgemeester van The Big Apple, een democratisch socialist en huuractivist, heeft in zijn eerste maand ingrijpende maatregelen aangekondigd voor de vastgoedsector in de stad. De meest impactvolle voor verhuurders is zijn meerjarige huurbevriezing voor circa één miljoen gereguleerde woningen.
Natuurlijk is de Amerikaanse democratie anders georganiseerd dan de onze, maar toch rijst de vraag: kan een Nederlandse burgemeester de lokale vastgoedmarkt óók op z’n kop zetten?
Wat blijkt?
In Nederland heeft een burgemeester zelf relatief weinig directe macht over de vastgoedmarkt. De wethouder Wonen/Ruimtelijke Ordening is meestal de inhoudelijk verantwoordelijke. De gemeenteraad stelt het kader via onder meer het omgevingsplan, de woonvisie en eventuele huisvestingsverordeningen.
De burgemeester is natuurlijk wel voorzitter van het college. Hij of zij bepaalt daarom mede de agenda, bewaakt de bestuurlijke verhoudingen en kan coalities en prioriteiten beïnvloeden. In politiek gevoelige dossiers – zoals grootschalige woningbouw, opvanglocaties en transformaties – speelt hij of zij zeker een rol.
De grootste invloed van de burgemeester zit echter op openbare orde & veiligheid. Hier heeft hij of zij eigenstandige bevoegdheden. Dit kan vastgoed direct raken door: sluiting van panden bij drugshandel of bij ernstige overlast, handhaving op illegale bewoning en het aanwijzen van veiligheidsrisicogebieden. Dit raakt bijvoorbeeld malafide verhuur, verkamering, short stay en ondermijning in vastgoed. In steden als Rotterdam en Amsterdam wordt deze bevoegdheid regelmatig ingezet tegen criminele vastgoedstructuren.
Oordeel: de stelling is onjuist. Nederlandse burgemeesters hebben beperkte directe macht over het lokale vastgoedbeleid. Hun invloed is vooral indirect. Zij beschikken niet over zelfstandige instrumenten om de woning- of vastgoedmarkt fundamenteel te herstructureren.
Elke maand nemen we een nieuwe stelling onder de loep. Heb jij iets wat je wilt laten factchecken door Dynamis Research? Laat het ons weten in de reacties!
